విష్ణు సహస్రనామాలు (0001–0009) – పద్యములు, సరళ భావములు
0001. విశ్వం (विश्वम्)
పద్యము
విశ్వమ్మున్ మదిభావ దీర్ఘ సమం విద్దెల్లె విశ్వాసమున్
విశ్వమ్మున్ జయవాంఛ లక్ష్యముగనున్ విద్యార్థి ధైర్యమ్ముగన్
విశ్వమ్మున్ కళవైన తీయమగుటన్ విశ్వాస సాహిత్యమున్
విశ్వమ్మున్ సహనమ్ముజూప కళగన్ విష్ణూ సహాయమ్ముగన్ ॥
సరళ భావము
విష్ణువు విశ్వమంతటా వ్యాపించి ఉన్నాడు. విశ్వాసం, ధైర్యం, జ్ఞానం, సహనం వంటి సద్గుణాలు ఆయన అనుగ్రహంతో కలుగుతాయి. విశ్వతత్వాన్ని గ్రహించినవారికి జీవితం సార్థకమవుతుంది.
0002. విష్ణుః (विष्णुः)
పద్యము
విష్ణుమయమ్ము లోకమగు విశ్వసహాయము నెంచశక్తిగన్
విష్ణుమహత్యమే పలుకు విశ్మయ జీవిత సేవధర్మమున్
విష్ణుకళా స్వభావమది విద్దెల రీతిన యీతనిచ్చెగతిన్
విష్ణు నవాభ్యుదాత్రి మది వీనుల బట్టియు రక్షనేయగున్ ॥
సరళ భావము
ఈ జగత్తంతా విష్ణుమయమే. సృష్టిని నిలబెట్టి పోషించే శక్తి ఆయనే. విద్య, ధర్మం, అభ్యుదయం, రక్షణ అన్నీ విష్ణు కృప వల్లనే లభిస్తాయి.
0003. వషట్కారః (वषट्कारः)
పద్యము
ధ్యానమున్ నిత్యమున్ ధర్మమున్ మాదిరిన్
జ్ఞానమున్ సత్యమున్ జ్ఞప్తియున్ వీలుగన్
ప్రాణమున్ లక్ష్యమున్ బంధమున్ తోడుగన్
వైనమున్ విష్ణువే వైనతీ నేస్తమున్ ॥
సరళ భావము
విష్ణువు ధ్యానయోగ్యుడు, ధర్మస్వరూపుడు. జ్ఞానం, సత్యం, స్మృతి రూపంలో జీవులను నడిపిస్తాడు. ప్రాణులకు తోడుగా నిలిచి మోక్షమార్గాన్ని చూపుతాడు.
0004. భూతభవ్యభవత్ప్రభుః (भूतभव्यभवत्प्रभुः)
పద్యము
భూత భవిష్యతా భుక్తి వార్తల్ గనున్
చేతనావస్థగా చిత్త మార్గమ్ముగన్
భూతలమ్మున్ స్థితీ భోజ్య మానమ్ముగన్
దాత విద్యా ప్రధాతా మదీ శక్తిగన్ ॥
సరళ భావము
గతం, వర్తమానం, భవిష్యత్తు అన్నీ విష్ణువు ఆధీనంలో ఉన్నాయి. సమస్త జీవులలో చైతన్యంగా ఉండి జ్ఞానం, శక్తి, విద్యలను ప్రసాదిస్తాడు.
0005. భూతకృత్ (भूतकृत्)
పద్యము
భూతకృత్ లోకమై భూ సహాయమ్ముగన్
శ్వేతకృత్ విశ్వమై శీఘ్ర దేహమ్ముగన్
ధాతకృత్ సర్వమై దాన గుణమ్ముగన్
ఖ్యాతికృత్ హృద్యమై కాలమౌనమ్ముగన్ ॥
సరళ భావము
సమస్త జీవులను సృష్టించినవాడు విష్ణువు. జగత్తును నిర్మించి, పోషించి, కాలగమనాన్ని నియంత్రిస్తూ సృష్టి నిర్వహణను కొనసాగిస్తాడు.
0006. భూతభృత్ (भूतभृत्)
పద్యము
భూత భృత్ విద్యగా భూతలమ్మున్ కళా
బ్రాంతి కృత్ మార్పుగా బంధతత్వమ్ కళా
శాంతి కృత్ నేర్పుగా సాధ్యసాధ్యమ్ కళా
జ్యోతికృత్ తీర్పుగా దివ్య దివ్యార్థిగన్ ॥
సరళ భావము
సమస్త జీవులను పోషించేవాడు విష్ణువు. విద్య, కళ, జ్ఞానం, శాంతి అన్నీ ఆయన అనుగ్రహమే. అజ్ఞానాన్ని తొలగించి సత్యమార్గాన్ని చూపుతాడు.
0007. భావః (भावः)
పద్యము
భావ తొలకరి జల్లులో భయము మారు
సేవ చిగురు కొత్తగా సిద్ధి చేరు
భావ సత్య ధర్మములన్ని బంధ తలపు
దేవ గురువచనము దివ్య దీక్ష సుఖము ॥
సరళ భావము
సమతాభావం, ప్రేమ, కరుణలకు ప్రతిరూపమే విష్ణువు. ఆయన కృప భయాన్ని తొలగించి సేవాభావాన్ని పెంచుతుంది. సత్యం, ధర్మం, గురుభక్తి ద్వారా ఆధ్యాత్మిక సౌఖ్యాన్ని అందిస్తుంది.
0008. భూతాత్మా (भूतात्मा)
పద్యము
భూతాత్మా హృదయమ్ముగా కదలగన్ భూధర్మ సంయుక్తిగన్
భూతాత్మా మమతౌ సమమ్ము కళగన్ భూస్వేచ్ఛ సమ్మోహమున్
భూతాత్మా విధిశాంతి సౌఖ్యమగుటన్ భుక్తీ సహాయమ్ముగన్
భూతాత్మా సహనమ్ము విద్యలగున్ భూశక్తి తోడ్పాటగన్ ॥
సరళ భావము
సమస్త జీవుల హృదయాలలో ఆత్మరూపంగా నివసించేవాడు విష్ణువు. ప్రేమ, శాంతి, సహనం, జ్ఞానం వంటి సద్గుణాల ద్వారా జీవులను సన్మార్గంలో నడిపిస్తాడు.
0009. భూతభావనః (भूतभावनः)
పద్యము
భూత భావన మనస్సు సుకీర్తియు విద్యా
ఖ్యాతి లక్ష్యము వయస్సుకు మూలము సాధ్యా
భూత దాహము ఉషస్సు సుభుద్ధిని పెంచా
వ్రాత తేజము మదీభవ వాక్కుల దైవమ్ ॥
సరళ భావము
సమస్త జీవుల శ్రేయస్సును కోరేవాడు విష్ణువు. మంచి ఆలోచనలు, జ్ఞానం, సద్బుద్ధి, లోకహితం వంటి గుణాలను పెంపొందిస్తాడు. సమాజ మంగళమే ఆయన సంకల్పం.
No comments:
Post a Comment