Thursday, 23 July 2026


[18/08, 18:23] Mallapragada Ramakrishna: 001 శ్రీనివాసా గోవిందా


శ్రీ నివాసా చరిత మేను శ్రీనిధియగు 

శ్రీకర శుభకర విజయశ్రీ కళలగు 

శ్రీ సుత సకల దయ జయశ్రీ సీరియగు 

శ్రీ పదాల శరణగాను శ్రీవిధియగు 


భావం:

ఓ శ్రీనివాస గోవిందా! నీ చరిత్రయే భక్తులకు అపారమైన శ్రీ సంపదల నిధిగా నిలుస్తుంది. నీవు శుభాలను ప్రసాదించువాడవు, విజయలక్ష్మిని అనుగ్రహించువాడవు. సకల జీవులపై దయ చూపి వారికి జయశ్రీని, ఐశ్వర్యాన్ని ప్రసాదిస్తావు. నీ పవిత్ర పాదాలను శరణు పొందిన వారికి శ్రేయస్సు, సౌభాగ్యం, సద్గతి కలుగజేసే దైవస్వరూపుడవు.

******

[18/08, 18:36] Mallapragada Ramakrishna: 002..శ్రీవేంకటేశా గోవిందా 

శా.

శ్రీపాదంబు సుభక్తితత్త్వముగా శ్రీ వేం కటేశానమో 

శ్రీపద్మా వతిపత్నిగా మనసుగన్ శ్రీసత్య నారాయణా 

శ్రీపద్యాంమృతలక్ష్మిగమ్యమగుటన్ శ్రీచక్ర మూలంబుగన్ 

శ్రీప్రాబల్యముగాంచశక్తులనుసుశ్రీశోభ కాలంబుగన్ 


భావం:

ఓ శ్రీవేంకటేశా గోవిందా! నీ శ్రీచరణాలు భక్తితత్త్వానికి పరమాధారంగా నిలుస్తాయి. పద్మావతి దేవిని పత్నిగా కలిగిన నీవు సత్యస్వరూపుడైన శ్రీ సత్యనారాయణుడవు. నీ మహిమ పద్యామృతంవలె మధురమైనది; లక్ష్మీదేవికి పరమగమ్యుడవు; శ్రీచక్ర తత్త్వానికి మూలకారణ స్వరూపుడవు.

నీ దివ్యప్రభావం సమస్త శక్తులలో వ్యాపించి వాటికి బలాన్ని ప్రసాదిస్తుంది. నీ శోభ, నీ కృప, నీ వైభవం కాలత్రయమంతటా వెలుగొందుతూ జగత్తుకు మంగళకరంగా నిలుస్తాయి.

****

[18/08, 18:43] Mallapragada Ramakrishna: 003..భక్తవత్సలా గోవిందా 


భక్తవత్సలాసిరి భవాంబున్ దృతంబున్ 

శక్తివత్సలానిధి సహాయంబుగానున్ 

యుక్తివత్సలామది సుతాధర్మమేనున్ 

ముక్తివత్సలాశుభ ముహూర్తంబుగానున్


భావం:

ఓ భక్తవత్సల గోవిందా! భక్తుల పట్ల అపారమైన ప్రేమ, కరుణ కలిగినవాడవు. నీ అనుగ్రహమే ఈ సంసారసాగరాన్ని దాటించే దృఢమైన ఆధారంగా నిలుస్తుంది. శక్తిని కోరిన వారికి శక్తిని, సహాయాన్ని కోరిన వారికి సహకారాన్ని ప్రసాదించే కరుణానిధివి.

సద్వివేకంతో జీవించేవారికి యుక్తి, జ్ఞానం ప్రసాదించి ధర్మమార్గంలో నడిపిస్తావు. సంతానాభివృద్ధి, కుటుంబక్షేమం, సదాచారం వంటి శుభఫలాలను అనుగ్రహిస్తావు. చివరికి భక్తులను మోక్షమార్గంలో నడిపించి, వారి జీవితాన్ని శుభమయం చేసే దైవస్వరూపుడవు.

*****

[18/08, 18:50] Mallapragada Ramakrishna: 004..భాగవత ప్రియ గోవిందా 


భాగవత ప్రియ సర్వార్ధ భక్తి భావ 

సాగ నింపెడి విధి చక్ర సాధు భావ 

యోగ విద్యల చరిత సయోగ్య భావ 

వేగ మేనీదు సుమపర విద్య భావ 


భావము

ఓ భాగవత ప్రియ గోవిందా! భాగవతుల పట్ల అపారమైన ప్రేమ కలిగిన నీవు, సమస్త పురుషార్థాలకు మూలమైన భక్తి భావాన్ని భక్తుల హృదయాలలో నింపుతావు. సృష్టి నిర్వహణ అనే విధి చక్రాన్ని ధర్మమార్గంలో నడిపిస్తూ సజ్జనులకు ఆదర్శమవుతావు.

యోగవిద్యల సారాన్ని, ఆధ్యాత్మిక జీవన చరిత్రను అనుభవ రూపంలో బోధించి జీవులను యోగ్యులుగా తీర్చిదిద్దుతావు. పరమ జ్ఞానాన్ని, ఉత్తమ విద్యను త్వరగా ప్రసాదించి జీవులను మోక్షమార్గం వైపు నడిపించే కరుణామయుడవు.

*****

[18/08, 18:55] Mallapragada Ramakrishna: 005..నిత్యనిర్మలా గోవిందా 


నిత్యనిర్మలా మదిగాను నీడనిచ్చి 

సత్య వాక్య ప్రభోదము సమయ మిచ్చి 

ముత్య మల్లె జీవనముగా మలుపు నిచ్చి 

అత్యవసరసహాయముగాను ఆకలిచ్చె 

భావం:

ఓ నిత్యనిర్మల గోవిందా! నీవు ఎల్లప్పుడూ నిర్మల స్వరూపుడవై భక్తులకు ఆశ్రయ ఛాయను ప్రసాదిస్తావు. సత్యవచనాల ద్వారా ధర్మమార్గాన్ని బోధించి, సరియైన సమయంలో సరియైన జ్ఞానాన్ని అనుగ్రహిస్తావు. ముత్యపు స్వచ్ఛత, మల్లెపువ్వు పరిమళం వంటి పవిత్రమైన జీవన మార్గాన్ని ప్రసాదించి, జీవితానికి సత్పరిణామాన్ని కలిగిస్తావు. అంతేకాక, అవసరాలను గుర్తించే వివేకాన్ని, ఆకలి ద్వారా అన్నపు విలువను, కష్టాల ద్వారా సహాయపు మహత్త్వాన్ని బోధిస్తావు.

*****



o8..పద్యం


మనసు మధుసూదనహరి మాయలన్ని

తనువు తత్వభక్తి గనుమా తపములన్ని

ఋణము నిత్య నిన్ను తలచు బుద్ధులన్ని

క్షణము వేంకటేశ్వర ప్రదక్షిణలు యెన్ని ॥


భావం: ఓ మధుసూదనా! మనస్సులో కలిగే మాయలన్నీ నీ స్మరణతో తొలగిపోవాలి.ఈ తనువు తత్వభక్తికి సాధనమై, తపస్సులన్నీ నీకే సమర్పితమవాలి.నిన్ను నిత్యం తలచే బుద్ధి కలగడమే జీవుని నిజమైన ఋణవిముక్తి.వేంకటేశ్వరుని స్మరణలో గడిచే ప్రతి క్షణమూ అనేక ప్రదక్షిణల ఫలాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.

****

09

వినతిగా నిత్య ప్రార్థన విద్య యుండ

మనుగడయె నీదు భక్తిగ మార్గముండ

గుణగణము గాను నిత్యమూ గుర్తుగుండ

అనతిగ వరాహ నరసింహ నమ్ముచుండ ॥

భావం:వినయంతో కూడిన నిత్యప్రార్థన జీవనవిద్యగా నిలవాలి.మనుగడకు భక్తిమార్గమే ఆధారమని గ్రహించాలి.సద్గుణాల సమూహాన్ని ఎల్లప్పుడూ స్మరిస్తూ ఆచరించాలి.వరాహ, నరసింహ స్వరూపుడైన శ్రీహరిని అచంచల విశ్వాసంతో నమ్ముతూ జీవించాలి.

*****

ప్రేమ మనసుగాంచ గుణము ప్రీతి గుండ

ప్రేమ సలుపుచు సొంపుగా పిసుకు చుండ 

ప్రేమ సఖ్యతా భవముగా పెదవి యుండ

ప్రేమ హృదయ తత్త్వముపొంద పిచ్చి యుండ

ప్రేమ మనసులో సద్గుణంగా, ప్రీతిగా నిలవాలి.

ప్రేమ అనురాగాన్ని, ఆప్యాయతను, సౌమ్యతను పెంపొందిస్తుంది.ప్రేమ స్నేహభావంగా మాటల్లో, పెదవులపై మాధుర్యంగా వ్యక్తమవుతుంది.ప్రేమ యొక్క పరాకాష్ఠ హృదయతత్త్వాన్ని అనుభవించడం; ఆ స్థితిలో ప్రేమ ఒక "పిచ్చి" వలె, అంటే తన్మయత్వంగా, సంపూర్ణ అంకితభావంగా మారుతుంది.

--****

పద్యము

వేణుగాన ప్రియ సహజ విద్యలొసగి

ప్రాణనాథ ప్రక్రియ తీరు ప్రీతి నొసగి

జ్ఞానసంపద కళలతో జ్ఞప్తి నొసగి

మానసంరక్ష రమణవై మార్గ మొసగి ॥ (012)

భావం— వేణునాదమువలె మధురమైన సహజ విద్యలను ప్రసాదిస్తూ, — జీవన విధానంలో ప్రేమ, అనురాగం, ఆత్మీయతను నింపుతూ,— జ్ఞానసంపదతో కూడిన కళల ద్వారా స్మృతి, చైతన్యాన్ని మేల్కొల్పుతూ, — మనస్సును రక్షించే రమణస్వరూపుడై సన్మార్గాన్ని చూపుతున్నాడు.

****

 విశ్వ వామన బృగు రామ విద్య నాధ 

పాశ్వ సర్వనేస్తమగుటే పాఠ్య నాధ 

శాశ్వతంశుభాశుభముగా సాధ్య నాధ 

విశ్వ వేంకటేశ్వర వాంఛ విజ్ఞ నాధ (10)

భావం: విశ్వరూపుడైన వామనుడు, భృగురాముడు వంటి వివిధ అవతారాల ద్వారా లోకానికి జ్ఞానాన్ని ప్రసాదించిన విద్యానాథుడవు నీవే. సర్వజీవులకు సన్నిహిత మిత్రుడై, సద్గుణాలను బోధించే పాఠ్యస్వరూపుడవు. శుభాశుభ ఫలాలన్నీ నీ సంకల్పానుసారమే సంభవిస్తాయి; జీవులకు తగిన ఫలితాలను అనుగ్రహించేవాడవు. ఓ విశ్వ వేంకటేశ్వరా! భక్తుల కోరికలను జ్ఞానంతో, వివేకంతో నెరవేర్చే కరుణామయుడవని ఈ పద్యం స్తుతిస్తోంది.

******

పాలన బలరామానుజ భౌద్ధ కల్కి 

మేలుగాశుభ సంకల్ప  గీత కల్కి 

చెలువ లక్ష్మి భూ వల్లభ చరిత కల్కి 

పలుకులే వేంకటేశ్వర పాద కల్కి 

భావం:బలరాముని అనుజుడైన శ్రీకృష్ణుడి నుండి బౌద్ధ, కల్కి అవతారాల వరకు జగత్తును ధర్మమార్గంలో పాలించే పరమాత్మ నీవే. సర్వజనుల మేలు కోరే శుభసంకల్ప స్వరూపుడవు; నీ దివ్యబోధ భగవద్గీత రూపంలో లోకానికి మార్గదర్శకమైంది. శ్రీమహాలక్ష్మి, భూదేవి వల్లభుడవై అనేక దివ్యచరిత్రలతో భక్తులను అనుగ్రహిస్తున్నావు. మా పలుకులన్నీ నీ పాదారవిందాలకు అంకితమై, నీ సేవకే సమర్పితమవుతున్నాయని ఈ పద్యం స్తుతిస్తోంది.

****

పద్యం

వేయి చేతుల ధరణిని పిలిచి పిలిచి

చేయి చేయి కలిపి చేరి చెంత పిలిచి

హాయి శ్రీదేవి భూదేవి వాక్య పిలిచి

శాయి శ్రీ వేంకటేశ్వర సాక్షి పిలిచి ॥(12)

సరళ భావం:వేల చేతులతో అన్నివైపులా విస్తరించిన భూమాత అందరినీ ఆహ్వానిస్తున్నట్లుంది.మనుషులు పరస్పరం చేతులు కలుపుకొని ఐకమత్యంతో చేరాలని పిలుపునిస్తోంది.శ్రీదేవి, భూదేవి కరుణావాక్యాలు సౌభ్రాతృత్వం, శాంతి, మంగళాన్ని బోధిస్తున్నాయి.ఆ సందేశానికి శ్రీ వేంకటేశ్వరుడే సాక్షిగా నిలిచి జగత్తును ధర్మమార్గంలో నడిపిస్తున్నాడు.

****

పద్యము

వేణుగాన ప్రియ సహజ విద్యలొసగి

ప్రాణనాథ ప్రక్రియ తీరు ప్రీతి నొసగి

జ్ఞానసంపద కళలతో జ్ఞప్తి నొసగి

మానసంరక్ష రమణవై మార్గ మొసగి ॥ (012)

భావం — వేణునాదమువలె మధురమైన సహజ విద్యలను ప్రసాదిస్తూ,— జీవన విధానంలో ప్రేమ, అనురాగం, ఆత్మీయతను నింపుతూ,— జ్ఞానసంపదతో కూడిన కళల ద్వారా స్మృతి, చైతన్యాన్ని మేల్కొల్పుతూ, — మనస్సును రక్షించే రమణస్వరూపుడై సన్మార్గాన్ని చూపుతున్నాడు.

****

013.గీ 

వెంకటరమణ విశ్వాస విశ్వనాథ 

 సంకటహరణా సన్మార్గ సత్యనాధ 

 అంకిత భవిత ఆకాంక్ష ఆత్మనాథ 

 మంకు పట్టుయీ మనసు యే మార్గ నాధ   (13)


పద్య భావం:

ఓ వెంకటరమణా! విశ్వాసానికి నిలయమైన విశ్వనాథుడవు నీవే. భక్తుల సంకటాలను తొలగించి, సన్మార్గంలో నడిపించే సత్యస్వరూపుడవు. నీకు అంకితమైన జీవితం సార్థకమవుతుంది; భక్తుల శుభాకాంక్షలను నెరవేర్చి ఆత్మకు నిజమైన నాథుడవై అనుగ్రహిస్తావు. అజ్ఞానంతో మొండిపట్టు పట్టిన ఈ మనసును కూడా సరైన మార్గంలో నడిపించమని భక్తుడు ప్రార్థిస్తున్నాడు.

****

014.శా..

సీతానాయకగాసమర్ధతకళల్ సామీప్య సంతోషమున్ 

గీతానాయకగానులోక సమరం గీతార్ధ క్షేత్రజ్ఞగన్ 

దాతాసర్వజనాశుభంబు గనుగన్ ధర్మార్ధ కాలంబుగన్ 

నేతాశ్రీకళ వేంకటేశ్వర  గతీ నిత్యంబు కల్యాణమున్ 


పద్య భావం:

సీతాదేవికి నాయకుడైన శ్రీరామునిగా సమర్థత, ధర్మనిష్ఠ, ఆదర్శ జీవనాన్ని ప్రపంచానికి బోధించినవాడవు. శ్రీకృష్ణునిగా కురుక్షేత్ర సమరంలో భగవద్గీతను ఉపదేశించి, క్షేత్ర–క్షేత్రజ్ఞ తత్వాన్ని వివరించిన జగద్గురువవు. సర్వజనులకు శుభాన్ని ప్రసాదించే దాతవై, ధర్మ–అర్థ మార్గాలను స్థాపించి లోకక్షేమాన్ని కాపాడుతున్నావు. ఓ శ్రీ వేంకటేశ్వరా! సర్వులకు నాయకుడవై, నిత్యమూ కల్యాణాన్ని ప్రసాదించి మమ్మల్ని సద్గతిలో నడిపించుమని ఈ పద్యం ప్రార్థిస్తోంది.

*****

015.గీ 

పూజ స్తోత్రంబు యర్చన పుడమి నందు

ధ్యాన జపదీక్ష యభిషేక ధరణి నందు

మంత్ర గంధచందన పుష్ప మార్గమందు

దూప దీప అక్షత తృప్తి సూత్రమందు

భక్తి భగవద్గీత భవము భాగ్య మందు

పద్య భావం.భూమిపై భక్తులు అనుసరించే ప్రధాన ఆరాధనా మార్గాలు పూజ, స్తోత్రపఠనం, అర్చన.ధ్యాన జపదీక్ష యభిషేక ధరణి నందుధ్యానం, జపం, దీక్ష, అభిషేకం వంటి సాధనలు ఆధ్యాత్మిక పురోగతికి ఆధారాలు.మంత్రోచ్చారణ, గంధం, చందనం, పుష్పార్చనల ద్వారా భక్తి వ్యక్తమవుతుంది.ధూపం, దీపం, అక్షతల సమర్పణ భక్తుని తృప్తి, సమర్పణ భావానికి ప్రతీకలు.ఈ సమస్త ఆరాధనల సారము భక్తియే; భగవద్గీత బోధించిన నిష్కామ భక్తి భావమే నిజమైన భాగ్యం.

****

శరణాగత వత్సల సఖ్యతాభావ విధీ

చరణాల కధామృత జాతర లక్ష్య సుధీ ।

కరుణాకర తత్వము గాంచు మదీయ నిధీ

అరుణోదయ కామ్యత అక్కర శాంతి మదీ ॥

భావం: ఓ కరుణామయా! శరణాగతులను వాత్సల్యంతో కాపాడువాడా! నీ చరణకథామృతమే సత్సంగరూప జాతర. నీ కరుణాతత్వాన్ని గ్రహించుటే నా నిజమైన సంపద. ఉదయసూర్యుని కాంతివలె నా హృదయంలో శాంతి, శుభకాంక్షలు వికసించునట్లు అనుగ్రహించుము.

****

మ.

కరుణాసాగర సర్వసిద్ధికలగన్ కర్తవ్య కారుణ్యతన్ 

శరణావత్సల సత్యనిష్ఠసహనమ్ సఖ్యార్ధ సామర్థ్యతన్ 

తరుణానంద సమన్వితా విలువగన్ తత్వంబు తన్మాయగన్ 

అరునోధామము  వేంకటేశ్వరుని లీలామాన సంబున్ స్థితీ 

భావం:కరుణాసాగర సర్వసిద్ధికలగన్ కర్తవ్య కారుణ్యతన్ — కరుణాసముద్రమైన శ్రీహరి సమస్త సిద్ధులను ప్రసాదించగలవాడు. ఆయన కరుణ కేవలం అనుగ్రహమే కాదు, భక్తుల పట్ల తన కర్తవ్యంగా భావించే దయాస్వరూపం.

శరణావత్సల సత్యనిష్ఠ సహనమ్ సఖ్యార్ధ సామర్థ్యతన్ — శరణు వచ్చిన వారిని ప్రేమతో ఆదరించేవాడు. సత్యనిష్ఠ, సహనం, స్నేహభావం, రక్షణశక్తి వంటి సద్గుణాల సమాహారమే ఆయన స్వరూపం.

తరుణానంద సమన్వితా విలువగన్ తత్వంబు తన్మాయగన్ — నిత్యనూతన ఆనందాన్ని ప్రసాదించే పరమతత్త్వం ఆయన. జగత్తంతా ఆయన మాయాశక్తి ద్వారా నడుస్తున్నప్పటికీ, దాని వెనుకనున్న సత్యస్వరూపం కూడా ఆయనే.

అరుణోధామము వేంకటేశ్వరుని లీలామాన సంబున్ స్థితీ — ఉదయకాల అరుణకాంతి చీకట్లను తొలగించినట్లే, వేంకటేశ్వరుని లీలలు అజ్ఞానాంధకారాన్ని తొలగించి భక్తుల హృదయాలలో జ్ఞానప్రకాశాన్ని నింపుతాయి. ఆయన లీలామహిమలోనే సృష్టి స్థితి, జీవన సార్థకత నిగూఢంగా ఉన్నాయి.


****